prof. dr hab. inż. Jan Szymanowski prof. zw.

Urodził się 12.09.1943 w Kościanie
Zmarł 16.09.2004 w Poznaniu

Kolejne etapy rozwoju naukowego: 

1966 - absolwent Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej
1970 - doktorat nr 1 na Wydziale Chemicznym Politechniki Poznańskiej
1974 - habilitacja na Wydziale Chemicznym Politechniki Szczecińskiej
1986 - tytuł profesorski

Zainteresowania naukowe: 

podstawy technologii chemicznej
technologia organiczna
technologie separacji - ekstrakcja, techniki membranowe

Wykłady: 

Podstawowe procesy technologii organicznej
Odzysk metali

Pełnione funkcje: 

1981-1987 Dziekan Wydziału Technologii Chemicznej
1987 - Dyrektor Instytutu Technologii i Inżynierii Chemicznej
Kierownik Zakładu Technologii Chemicznej

Dodatkowe informacje: 

DOROBEK NAUKOWY PROFESORA SZYMANOWSKIEGO
Promotor 45 prac doktorskich zakończonych nadaniem stopnia doktora,
2 monografie
2 książki z indywidualnym autorstwem (w tym jedna wydana przez CRC Press, USA)

2 rozdziały w książkach
49 artykułów przeglądowych
304 artykuły w czasopismach naukowych
127 artykułów w materiałach i książkach kongresowych
40 udzielonych patentów
6 skryptów (współautor)
7 współpracowników uzyskało stopień doktora habilitowanego

Publikacje: 

2004

2003

2001

2000

1999

1998

1996

1995

1994

Wspomnienie: 

Dnia 16.09.2004 roku zmarł prof. dr hab. inż. Jan Szymanowski, wieloletni pracownik Politechniki Poznańskiej, uznany na arenie krajowej oraz międzynarodowej specjalista w dziedzinie technologii chemicznej, ceniony dydaktyk i wychowawca młodzieży akademickiej.

Profesor Jan Szymanowski urodził się 12.09.1943 roku w Kościanie. Studia wyższe ukończył na Politechnice Warszawskiej - tam zdobył pierwsze szlify naukowe, został magistrem inżynierem w zakresie inżynierii chemicznej. Po studiach, w 1966 roku, powrócił do rodzinnej Wielkopolski i podjął pracę na Politechnice Poznańskiej. Już na naszej uczelni, w 1970 roku, został pierwszym wypromowanym doktorem nauk technicznych powstałego dwa lata wcześniej, a więc raczkującego Wydziału Chemicznego. Wkrótce stał się jednym z najbardziej aktywnych, twórczych i stanowiących o obliczu ówczesnego Wydziału Chemicznego pracowników. Początkowo działalność naukowa Profesora Szymanowskiego dotyczyła syntezy i właściwości biologicznie rozkładalnych związków powierzchniowo czynnych. Z tematyką tą związana była Jego praca habilitacyjna (1974) oraz dwie prace doktorskie (1976 i 1982) wykonane pod Jego kierunkiem. Kolejne lata to prace z zakresu syntezy i zastosowań niejonowych związków i środków powierzchniowo czynnych. Wiele z tych rozwiązań zostało wdrożonych w przemyśle. W tym okresie rozpoczęła się i utrwaliła współpraca z ówczesnymi zakładami Chemii Gospodarczej w Raciborzu, Nowym Dworze oraz Poznaniu, Politechniką Szczecińską (profesor Zieliński i profesor Myszkowski), Zakładami Włókien Chemicznych Chemitex Wistom w Tomaszowie Mazowieckim oraz Instytutem Ciężkiej Syntezy Organicznej w Kędzierzynie-Koźlu. W większości przypadków współpraca trwała i rozwijała się aż do ostatnich dni życia Profesora.

W 1975 roku Profesor Szymanowski podjął nowy kierunek badawczy dotyczący w pierwszym okresie wytwarzania i zastosowania ekstrahentów miedzi(II), a następnie ekstrakcyjnej technologii wydzielania miedzi(II). Kierunek ten był następnie twórczo rozwijany. Badania w tym zakresie przyniosły Profesorowi Szymanowskiemu uznanie w skali światowej, wyprzedzając znacznie zainteresowania przemysłu w Polsce. Tematowi temu Profesor Szymanowski poświęcił dwie książki:
J.Szymanowski, "HYDROXYOXIMES AND COPPER HYDROMETALLURGY",
CRC Press, Boca Raton, Ann Arbor, London, Tokyo 1-430 (1993),
J.Szymanowski, "Ekstrakcja miedzi hydroksoksymami", PWN, Warszawa-Poznań, 1990
oraz rozdziały w książkach, m.in.:
J.Szymanowski, "Mineral Processing and Extractive Metallurgy Kinetics and interfacial phenomena in solvent extraction of metals", 1998, 18, 1-66;
Overseas Publishers Association, Gordon and Breack Science Publishers, Ed. S. Gupta),
wiele publikowanych prac naukowych i wykładów wygłaszanych na zaproszenie organizatorów konferencji na całym świecie, uzyskał 38 patentów. Profesor J. Szymanowski sam lub razem ze swymi współpracownikami opracował i wydał sześć podręczników i skryptów akademickich.

W latach 1977-1981 Profesor Szymanowski był prodziekanem Wydziału Chemicznego, a następnie w latach 1981-1987 jego dziekanem. Osiągnięcia w pracy badawczej, działalności dydaktycznej i kształceniu kadry - utworzenie własnej, niekwestionowanej szkoły naukowej - zaowocowały w 1986 roku uzyskaniem tytułu profesora nauk technicznych.
Od 1987 roku do śmierci Profesor Szymanowski pełnił funkcje kierownika Zakładu Technologii Chemicznej oraz dyrektora Instytutu Technologii i Inżynierii Chemicznej. Przez wiele lat (także w obecnej kadencji) był aktywnym członkiem Senatu Politechniki Poznańskiej.

Po uzyskaniu tytułu profesorskiego Jan Szymanowski kontynuował tematykę ekstrakcyjną, zwracając zwłaszcza uwagę na zagadnienia z zakresu adsorpcji ekstrahentów na granicy faz oraz kinetyki ekstrakcji. Profesor Szymanowski zainicjował również badania na pograniczu technologii i inżynierii chemicznej dotyczące modelowania i dynamiki układów reakcyjno-destylacyjnych. destylacyjnych. W ostatnich kilku latach prowadził także szerokie badania w zakresie niekonwencjonalnych metod separacji ekstrakcyjnej z użyciem związków powierzchniowo czynnych (kilka prac doktorskich ukończonych bądź w toku).

Profesor Szymanowski umiejętnie realizował tematykę badawczą wiążącą problemy przemysłowe z zagadnieniami podstawowymi. Efektem tego była wysoka pozycja Profesora w nauce światowej, znaczący rozwój kadry oraz duża i owocna współpraca międzynarodowa i krajowa. Profesor Szymanowski był, m.in. przedstawicielem polskich członków w European Colloid and Interface Society (od 1987 roku) oraz członkiem International Union of Pure and Applied Chemistry (od 1989 roku), wieloletnim członkiem KOMITETU CHEMII Polskiej Akademii Nauk, był Sekretarzem Naukowym KOMISJI NAUK CHEMICZNYCH Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu.

Wśród europejskich i światowych ośrodków oraz wybitnych naukowców, z którymi Profesor Szymanowski podjął współpracę naukową można wymienić, m.in.
Institut für Chemie, Karl-Franzens Universität Graz (Austria) - Prof. Bernd Trathnigg,
Laboratoire d'Etude des Systemes Organiques et Colloidaux (LESOC), Faculté des Sciences, Universite Henri Poincaré - Nancy (Francja) - prof. Christian Tondre i prof. Bauer,
Institut für Technische Chemie, Universität Hannover (Niemcy) - prof. dr Karl Schügerl,
Institute of Chemical Engineering, Bulgarian Academy of Sciences (Bułgaria) - prof. Georg Kyuchoukov,
Universitat Politecnica de Catalunya, Barcelona (Hiszpania) - dr Ana Sastre,
National Institute for Resources and Environment (Japonia) - Dr Mikiya Tanaka,
Slovak Academy of Sciences (Słowacja) - prof. Fedor Macasek, prof. S. Schlosser,
Lappenranta University of Technology (Finlandia) - prof. dr E. Paatero,
Technische Universität München (Niemcy) - Prof., dr W. Nisch,
Institut für Anorganische Chemie, Technische Universität Dresden (Niemcy) - prof. K. Gloe,
Science University of Tokyo (Japonia) - prof. T. Sekine,
Saga University (Japonia) - prof. K. Inoue.
Wspólne badania prowadzono, m.in. w ramach międzynarodowych projektów
NATO Science for Peace "REGENERATION OF WASTE HYDROCHLORIC ACID SOLUTIONS CONTAINING IRON AND ZINC IONS FROM ZINC PLATING PLANTS", Project number: SfP 972398,
"Kinetics and Interfacial Phenomena in Solvent Extraction" Contract No CIPA 3510CT920445)
oraz umów dwustronnych: umowa Polska-Japonia "Kinetics and Interfacial Phenomena in Solvent Extraction", Joint Research Project "Development of new methods for removal and separation of metals by solvent extraction" (Polska-Bułgaria).

Wielokrotnie, na prośbę redakcji, dokonywał On ocen nadsyłanych prac do najbardziej prestiżowych czasopism z zakresu technologii chemicznej, chemii czy inżynierii chemicznej:
Hydrometallurgy,
Journal of Chromatography i Journal of Chromatography A,
Journal of Coordination Chemistry,
Biotechnology,
Journal of Colloid and Interface Science,
Industrial & Engineering Research,
Chemia Analityczna,
Polish Journal of Chemistry,
Journal de Chimie Physique,
Przemysł Chemiczny,
Solvent Extraction and Ion Exchange,
Polish Journal of Environmental Studies,
Journal of Chemical Research.

Wyrazem uznania wysokiej pozycji naukowej Profesora było wielokrotnie powierzanie Mu obowiązków recenzenta w postępowaniach o nadanie stopnia doktora czy doktora habilitowanego, a zwłaszcza opiniowania wniosków o nadania tytułu profesora. Z Jego wiedzy, doświadczenia i naukowego krytycyzmu wielokrotnie korzystała Centralna Komisja ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych oraz zespoły Komitetu Badań Naukowych.

Kolejne lata przynosiły nowe publikacje, patenty, wdrożenia, przybywało nowych wychowanków - absolwentów Wydziału Chemicznego, a potem Wydziału Technologii Chemicznej; nowo promowanych doktorów. Łącznie Profesor Szymanowski wypromował czterdziestu czterech doktorów (jedna osoba czeka na obronę) - z uczelni, przemysłu oraz instytutów przemysłowych (w tym dwoje obcokrajowców). O jakości przygotowania tych młodych najczęściej adeptów nauki niech świadczy fakt, że umiejętności nabyte w trakcie przygotowywania pracy doktorskiej pozwalały wielu z nich zdobywać kolejne szczyty - stopnie doktora habilitowanego (pięć osób) i tytuły profesorskie.

Profesor Jan Szymanowski był odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Laureatem 12 nagród Ministra Edukacji i wielokrotnym nagród Jego Magnificencji Rektora PP.

Dla wszystkich swoich wychowanków, doktorantów Profesor pozostanie na zawsze najlepszym Nauczycielem i Przyjacielem. Nauczaniu poświęcił się całym sercem. Miał wspaniały kontakt z młodzieżą i młodymi pracownikami, których znakomicie rozumiał, był dla nich życzliwy i przyjacielski.

Profesor Jan Szymanowski pozostawił po sobie wspaniały spadek, bogactwo nas wszystkich - całego Wydziału - pracowników, doktorantów i studentów. Pozostawił także nas - Swoich wychowanków, kolegów, współpracowników. Wielu z nas pracowało tuż pod Jego okiem, mając możliwość bezpośredniego korzystania z bogactwa Jego wiedzy. Ale są i inni - rozrzuceni po całej Polsce, Europie, świecie. Wszyscy pozostajemy w głębokim żalu po Jego stracie.

Profesor Szymanowski był nauczycielem i przyjacielem nas wszystkich. Pamięć o Nim pozostanie w nas zawsze żywa.
CZEŚĆ JEGO PAMIĘCI