Analiza ekonomiczna procesów przemysłowych

2012
Autorzy: 
P. T. Mitkowski, J. Różański

Podręcznik, październik 2012, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, ISBN: 978‐83‐7775‐164‐0.

Wstęp

 

Celem tego podręcznika jest dostarczenie studentom kierunku inżynieria chemiczna i procesowa niezbędnych informacji do ekonomicznego projektowania chemicznych zakładów produkcyjnych. Inżynier funkcjonujący w warunkach gospodarki rynkowej musi zdawać sobie sprawę, że jego projekty mają szansę realizacji jedynie w przypadku, gdy będą bardziej efektywne ekonomicznie w stosunku do projektów konkurencyjnych. Dlatego musi nabyć podstawową wiedzę z zakresu oceny kosztów inwestycji oraz określenia jej ekonomicznej efektywności.

Podręcznik ten składa się zasadniczo z dwóch części. W pierwszej omówione zostały podstawowe metody szacowaniu kosztów inwestycyjnych w majątek trwały oraz koszty produkcji. W drugiej części przedstawiono sposoby analizy efektywności ekonomicznej przedsięwzięcia inwestycyjnego. W części tej zamieszczono także przykłady obliczeniowe związane z przemysłem chemicznym. Dodatkowo w podręczniku zostały umieszczone podstawowe informacje z zakresu rachunkowości finansowej, które autorzy uznali za niezbędne z punktu widzenia współpracy inżyniera chemika z osobami decydującymi o sfinansowaniu przedsięwzięcia.

Dane charakteryzujące instalacje i aparaturę przemysłu chemicznego przedstawione w tej książce zostały oparte na danych opublikowanych dla Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej (głównie stanów leżących nad Zatoką Meksykańską) oraz Europy Zachodniej (Wielka Brytania i Niemcy). Wymienione powyżej kraje stanowią obszar świata, gdzie przemysł chemiczny jest nadal najbardziej rozwinięty i wyznacza kierunki oraz możliwości rozwoju w innych obszarach globu. Większość omówionych w tej książce metod szacowania kosztów została opracowana w amerykańskich uniwersytetach i stowarzyszeniach kosztorysantów.

Z wyżej wymienionych względów powstał także problem zastosowania odpowiedniego układu jednostek. O ile w praktyce inżynierskiej powszechnie stosowany jest układ SI to w handlu międzynarodowym paliwami i chemikaliami nadal dużą rolę, w niektórych przypadkach dominującą, odgrywa anglosaski system miar. Umiejętność posługiwania się takim układem może być pomocna dla inżyniera, zwłaszcza w przypadku pracy lub współpracy z dużymi międzynarodowymi koncernami chemicznymi. Wiedza, co oznacza symbol lb, że tona może być metryczna, angielska lub amerykańska może pozwolić uniknąć wielu kosztownych pomyłek. Dlatego w tej książce autorzy zdecydowali się pozostawić dane i równania korelacyjne w oryginalnej formie. Zrezygnowano także z przeliczania cen wyrażonych w dolarach amerykańskich na złoty polski lub euro. W handlu ropą naftową i substancjami pochodzącymi z jej przetwórstwa jest to nadal podstawowa waluta. Z dolarem amerykańskim związana jest większość publikowanych współczynników uwzględniających zmiany cen w przemyśle chemicznym (współczynniki takie dla waluty polskiej nie są w ogóle publikowane).

W rozdziale pierwszym (1. Podstawowe pojęcia z zakresu rachunkowości finansowej) oraz w załączniku (rozdział 7) zebrano podstawowe informacje dotyczące rachunkowości przedsiębiorstw ze szczególnym naciskiem na przemysł chemiczny i pokrewny w odniesieniu do polskich norm prawnych obowiązujących na dzień składania podręcznika do recenzji. Autorzy zaznaczają, że przy opracowywaniu rzeczywistych projektów finansowych należy indywidualnie upewnić się odnośnie obowiązujących przepisów prawa na podstawie, których wykonywane są założenia i obliczenia finansowe. Informacje liczbowe zawarte w tym podręczniku należy traktować jako dane szkoleniowe, poglądowe oraz służące do celów analizy przesiewowej alternatyw technologicznych.

W celu ułatwienia posługiwania się podręcznikiem w rozdziale 7.5 zestawiono indeks ważniejszych pojęć wraz z odnośnikami do stron. Dodatkowo w ostatnim rozdziale wykonano podręczny słownik angielsko-polski podstawowych wyrażeń finansowych.

Przedstawiony tutaj zakres materiału dotyczący analizy ekonomicznej procesów przemysłowych pozwala wprowadzić studenta kierunków chemicznych, inżynieryjnych i pokrewnych w analizę inwestycyjną w realiach gospodarki rynkowej.